Broj rođenih beba u Austriji dostigao je istorijski minimum u 2024. godini, sa samo 77.238 novorođenčadi, što je za oko 370 manje nego godinu ranije. Ovo pokazuje najnovija studija „Porodice u brojkama“ Austrijskog instituta za istraživanje porodice, koju je objavilo Savezno kancelarstvo. Stopa fertiliteta pala je na rekordno nizak nivo od 1,31 deteta po ženi, što je daleko ispod nivoa potrebnog za održavanje populacije (2,1). Međutim, ovaj ukupni indeks je varljiv – kod žena rođenih u Austriji fertilitet je još niži, oko 1,22 deteta po ženi, dok je kod žena stranog porekla viši (1,57-1,58), a kod nekih grupa iz Sirije, Avganistana i Iraka čak i do 3,3.
Istovremeno, struktura domaćinstava se menja – raste broj samostalnih domaćinstava (38,6% svih domaćinstava) i parova bez dece, dok se broj parova sa decom smanjuje. Prema podacima, oko 190.000 dece i maloletnika mlađih od 18 godina odrastalo je kod samohranog roditelja. U Austriji je 2024. godine bilo 696.100 parova sa decom mlađom od 15 godina, od čega 55.100 patchwork porodica.
Zanimljivo je da je u Beču samo 42% majki i 39% očeva novorođenčadi rođeno u Austriji, dok je u pokrajinama poput Burgenlanda i Koruške taj procenat oko tri četvrtine. Ukupno, 64% majki i 62% očeva novorođenčadi su rođeni u Austriji, dok je oko 33% do 36% beba rođeno od majki stranog porekla. Prosečna starost majki pri prvom porođaju porasla je na 30,4 godine, a brakovi se sklapaju kasnije – žene u proseku sa 31,5, muškarci sa 33,5 godina.
Ukupna populacija Austrije raste isključivo zahvaljujući migracijama na početku 2025. godine bilo je oko 9,2 miliona stanovnika, sa 27,8% osoba sa migrantskim poreklom (prva i druga generacija). Bez migracija, broj stanovnika bi opadao, a etničkih Austrijanaca je svakako sve manje, pad nataliteta kod domaćeg stanovništva nadoknađuje se uvozom migranata, uglavnom iz zemalja trećeg sveta poput Sirije, Avganistana, Turske i zemalja Bliskog istoka. Od 2020. godine smrtnih slučajeva je više od rođenja, pa se demografski deficit popunjava neto migracijama od oko 50.000 godišnje.
Ministarka za porodicu Klaudija Plakolm (ÖVP) ističe da je ovo trend u celoj zapadnoj Evropi i da politika može da postavi okvire, poput proširenja dečjih vrtića i porodičnih davanja, ali da je odluka o deci lična. Međutim, eksperti upozoravaju na dugoročne posledice po društvo i ekonomiju – starenje populacije, pritisak na penzioni sistem i nedostatak radne snage.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Ovaj alarmantni pad nataliteta među etničkim Austrijancima nije izolovani slučaj – slični trendovi vidljivi su širom Evrope, uključujući i zemlje regiona poput Srbije, gde se suočavamo sa još dubljom demografskom krizom. Dok Austrija kompenzuje nizak natalitet kod domaćeg stanovništva masovnim uvozom migranata iz trećeg sveta, što dovodi do brzog pada udela etničkih Austrijanaca i promene kulturnog i nacionalnog identiteta, to nije održivo rešenje za očuvanje evropske civilizacije. Ukupni fertilitetski indeks je lažan pokazatelj stabilnosti, jer maskira stvarni pad kod autohtonog stanovništva. Potrebne su hrabre mere – snažna podrška tradicionalnoj porodici, olakšice za mlade bračne parove, borba protiv ekonomske nesigurnosti, ograničavanje nekontrolisane migracije i promocija vrednosti roditeljstva. Bez toga, Evropa rizikuje da postane kontinent bez budućnosti, gde demografska praznina otvara vrata nekontrolisanim promenama i gubitku nacionalnog identiteta.
Piše: Nina Stojanović
