Kao istaknuti vojni stručnjak i državni činovnik, Jakov Jakšić ostao je upamćen kao ličnost koja je spajala vojnu disciplinu sa civilnom upravom u presudnim decenijama stvaranja moderne srpske države. Jakšić je postavio temelje nacionalnih institucija kao prvi upravnik poštanske službe, a današnji datum, 29. januar pamtimo kao dan kada se 1848. godine u Beogradu ugasio život ovog velikana srpske administracije.
Rođen u svešteničkoj porodici kao Jakov Popović, mladost proveo u Pešti baveći se trgovinom, ali ga je Prvi srpski ustanak vratio u otadžbinu gde je preuzeo ulogu vojnog instruktora i ađutanta kapetana Mihaila Đurkovića. Kao stručnjak angažovan na sanaciji i jačanju strateških odbrambenih tačaka, dobio je zadatak da obnovi kulu plemićke porodice Jakšića na Beogradskoj tvrđavi. Upravo taj inženjerski poduhvat odredio je njegov dalji identitet — u savremenim zapisima ostao je zabeležen po radovima na ovom objektu, pa se nadimak Jakšić vremenom ustalio i potpuno zamenio njegovo pravo prezime u istorijskim izvorima.
Poverenje koje je uživao potvrdilo se i u civilnoj službi. Postao je glavni blagajnik kneza Miloša Obrenovića i sproveo prvu finansijsku reformu u Srbiji, jasno razdvojivši kneževu imovinu od državnih sredstava. Po preseljenju prestonice iz Kragujevca u Beograd podigao je porodičnu kuću na Senjaku, koja je ostala upamćena kao kolevka srpske nauke; upravo tu je njegov sin Vladimir decenijama kasnije započeo prva sistematska meteorološka merenja
Pogled redakcije portala Vesti Online
Svoj najveći doprinos državnoj upravi Jakšić je dao 1835. godine, kada ga je knez Miloš ukazom imenovao za prvog nadzornika svih pošta u Srbiji. Kao pionir ove službe, on nije samo postavio temelje poštanske mreže i organizovao prenos državnih akata, već je postavio i visoke standarde rada. O njegovoj stručnosti i neprikosnovenom ugledu najbolje govori činjenica da je položaj i uticaj zadržao uprkos čestim smenama vlasti. Time je Jakšić postao jedan od ključnih arhitekata moderne srpske administracije, čiji sistem funkcionisanja opstaje i dugo nakon njegovog vremena.
Piše: Stefan Bogdanović
