Manastir Svetog Marka Koriškog, podignut visoko na steni iznad desne obale Koriške reke nedaleko od Prizrena, bio je jedan od značajnih duhovnih središta srpskog naroda. U njegovim zidinama čuvan je i jedan od najvažnijih istorijskih dokumenata srednjovekovne Srbije, prepis Dušanovog zakonika. Danas je on svedočanstvo burne i tragične istorije koja je pratila srpske manastire na prostoru Kosova i Metohije.
Prema zapisima, manastir su 1467. godine podigli Jovan i Branko Vlahić. Bio je jedini manastir u okolini Prizrena koji je uspeo da opstane bez razaranja. Imao je konake, voćnjake, livade i izvor vode, a iznad samog manastira, u nepristupačnim stenama Radanske planine, nalazila se i isposnica svetog Marka Koriškog.
Visoki kameni zvonik, koji je 1861. godine podigao veliki srpski dobrotvor Sima Andrejević Igumanov. Na njemu su visila dva zvona dopremljena iz Rusije, prva koja su prema zapisima, zazvonila u prizrenskom kraju još od dolaska Turaka. Ta zvona su 1941. godine Albanci iz sela Kabaš iščupali i bacili niz liticu u reku.
U ovom manastiru je sredinom XIX veka pronađen i dragoceni rukopis Dušanovog zakonika. Donet je u XVIII veku, zahvaljujući monahu Parteniju iz porodice Popović iz sela Dvorane kod Prizrena. Prepis je 1859. godine otkrio je prizrenski učitelj Nikola Musulin. U nauci je poznat kao Prizrenski rukopis Dušanovog zakonika i smatra se najpotpunijim i najbližim originalu.
U novembru 1915. godine, tokom povlačenja srpske vojske, Albanci iz sela Kabaš na prevaru su razoružali i potom pobili srpske vojnike i izbeglice koje su se sklonile u manastiru. Stradali su i monasi, a konaci su spaljeni i opljačkani.
Manastir je ponovo stradao 1941. godine, kada su Albanci opljačkali svetinju. Osamdesetih godina postao je česta meta vandala koji su uništavali unutrašnjost crkve.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Kratkotrajna obnova života započela je 1995. godine, kada je u manastir došao prvi monah, a 1998. podignut je noviji konak. Već u junu 1999. godine, nakon dolaska nemačkog KFOR-a i progona srpskog stanovništva iz prizrenskog kraja, manastir je ponovo razoren. Crkva i zvonik su minirani.
Piše: Stefan Stojanović
