Na brdu iznad Novog Pazara, gde se Raška širi kao dlan otvoren ka nebu, stoji manastir Đurđevi Stupovi, prvo veliko delo Stefana Nemanje iz 1171. godine, podignuto u zahvalnost Svetom Djordju, nakon što ga je izbavio iz vizantijskog tamničkog lanca. Dve visoke kule-stupovi, po kojima je dobio ime – prepoznatljivo obeležje raškog stila, spoj vizantijske duhovnosti i srpske čvrstine, čine ga jedinstvenim u srpskoj srednjovekovnoj arhitekturi.
Ovde je mladi Rastko, budući Sveti Sava, pio prve kapi monaškog znanja, ovde je sahranjen kralj Dragutin, a iguman Stupova sedeo je među najuglednijima prilikom izbora starešine Studenice. Freske iz 12. i 13. veka, sa likovima Nemanjića i svetitelja, predstavljaju vrhunac srpske slikarske škole. Od 1979. godine, zajedno sa Starim Rasom i Sopoćanima, nalazi se pod zaštitom UNESCO-a kao svetska baština.
Istorija ovog mesta je istorija srpskog stradanja i vaskrsenja, turska osvajanja, paljenja, pretvaranje u vojno uporište, pa čak je i topovska baterija ovde bila smeštena 1912. godine. Obnova je započeta 1960-ih, konaci su podignuti, a danas u manastiru živi malo monaško bratstvo koje održava drevni ritam molitve. Rekonstrukcija stupova još traje, pažljivo usklađena sa strogim merilima očuvanja originalnosti.
U vreme kada se srpski narod na svojim istorijskim prostorima suočava sa pritiscima zaborava i asimilacije, Đurđevi Stupovi stoje kao tihi, ali nepokolebljivi svedok da se vera i identitet ne gase ni posle vekova tame.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Đurđevi Stupovi nisu samo spomenik prošlosti oni su živa opomena da se zavet ne ispunjava samo zdanjem, već i upornošću generacija koje dolaze posle. Dok svet juri ka površnom i prolaznom, ovakve svetinje nas pozivaju da se vratimo suštini, da čuvamo ono što su nam preci ostavili ne samo radi lepote, već radi opstanka duše naroda. Neka Nemanjin čin bude ogledalo i nama danas, podižimo stupove vere u srcima, jer samo tako ćemo opstati.
Piše: Stefan Stojanović
